Enabling — kiedy pomagasz osobie uzależnionej, możesz jej szkodzić

Enabling (z angielskiego: umożliwianie) to zachowanie bliskich, które — często z miłości i troski — w rzeczywistości chroni osobę uzależnioną przed konsekwencjami jej działań i tym samym opóźnia decyzję o leczeniu. To jeden z najtrudniejszych tematów w pracy z rodzinami osób uzależnionych.

Jak rozpoznać enabling?

• Kłamiesz za kogoś („nie przyszedł do pracy, bo był chory"), żeby go chronić przed utratą posady
• Dajesz pieniądze, wiedząc lub podejrzewając, że zostaną wydane na substancje
• Sprzątasz bałagan — dosłowny i metaforyczny — po epizodach używania
• Rezygnujesz ze swoich potrzeb i planów, żeby „pilnować" osoby uzależnionej
• Dajesz ultimata bez konsekwencji: „jeśli to zrobisz, odchodzę" — i nie odchodzisz
• Tłumaczysz zachowanie osoby uzależnionej przed rodziną i znajomymi
• Płacisz długi spowodowane uzależnieniem — raz, drugi, trzeci

Dlaczego enabling nie działa?

Enabling nie wynika ze złej woli — najczęściej z miłości, strachu o bliską osobę i nadziei, że „jutro będzie lepiej". Niestety, chroniąc kogoś przed konsekwencjami, wysyłamy sygnał, że konsekwencje nie są prawdziwe. Usuwamy jeden z głównych czynników, które mogłyby skłonić osobę uzależnioną do zmiany.

Stara prawda terapeutyczna mówi: „Uzależnienie nie może istnieć bez przynajmniej jednej osoby, która będzie usuwać jego konsekwencje."

Co zamiast enablingu?

• Pozwól na naturalne konsekwencje — nie ratuj za każdym razem
• Oferuj wsparcie w leczeniu, nie w używaniu: „Pomogę Ci znaleźć ośrodek, ale nie dam pieniędzy"
• Bądź konsekwentny w swoich granicach — mów tylko to, co zamierzasz zrealizować
• Szukaj wsparcia dla siebie — grupy Al-Anon, Nar-Anon, terapeuta